ขอเล่าถึงประวัติศาสตร์ซึ่งอยู่ในรายวิชาประวัติศาสตร์ในหัวข้อ 1 โรงเรียน 1 ประวัติศาสตร์  ได้ดำเนินการขับเคลื่อนตามนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเกี่ยวกับ "ชุมชนริมน้ำจันทบูร” ถนนเก่าที่บอกเล่าประวัติศาสตร์ วิถีชุมชน ศิลปวัฒนธรรม และสถาปัตยกรรมเก่าแก่ ยาวนานมากว่า 100 ปี ของจังหวัดจันทบุรี เป็นชุมชนที่เป็นศูนย์กลางการค้าที่ใหญ่ที่สุด มีความเจริญรุ่งเรืองมากที่สุด โดยอนุรักษ์ไว้ให้อยู่ในสภาพเดิม เพื่อให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ที่เหมือนได้ย้อนกลับไปในอดีตเดิมชุมชนริมน้ำจันทบูรหรือที่เรียกกันว่า "ย่านท่าหลวง” ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำจันทบุรี  ในอดีตนั้นถือเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจการค้าที่สำคัญ มีการติดต่อค้าขายกับชาวไทยและชาวต่างชาติ เป็นเมืองท่าสำคัญในการลำเลียงขนส่งสินค้าบริเวณนี้ยังเป็นย่านการคมนาคมผู้คนประกอบอาชีพขายของป่า  ทำการค้า  ทำประมง  ทำพลอย  ตีเหล็ก  ทอเสื่อ  ทำอาหารและขนมต่าง ๆ

          บ้านเรือนที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำจันทบุรี

               คนในชุมชนส่วนใหญ่เป็นกลุ่มคนจีน ทั้งที่มาทำการค้า และเป็นผู้มาบุกเบิกตั้งรกราก ซึ่งมีทั้งจีนฮกเกี้ยน แต้จิ๋ว จีนแคะ กวางตุ้ง และไหหลำ ในย่านนี้จึงประกอบด้วยคนไทย จีน และญวน มีการนับถือศาสนาพุทธ และคริสต์  ผู้คนในถนนเส้นเศรษฐกิจนี้ จึงมีความหลากหลาย ทั้งพ่อค้า คหบดี และบ้านเรือน  ผู้คนที่มาตั้งรกราก ทำให้เกิดเป็นวัฒนธรรมแบบผสมผสาน จากตะวันตก ไทย จีน และชาวญวน รวมถึงการสร้างบ้านเรือน และศิลปะทางสถาปัตยกรรมก็ได้รับการผสมผสานกันอย่างกลมกลืน และผู้คนในชุมชนยังคงอนุรักษ์วัฒนธรรมความเป็นอยู่แบบดั้งเดิมมาจนปัจจุบันนี้

          ด้านตรงข้ามกับอาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธินิรมล

               ถ้าเดินข้ามสะพานนิรมลมายังอีกฟากฝั่งหนึ่งของแม่น้ำ ซึ่งจะอยู่กับด้านตรงข้ามกับอาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธินิรมล จะพบกับชุมชนริมน้ำจันทบูร โดยชุมชนแห่งนี้มีความเป็นมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช แห่งกรุงศรีอยุธยา ที่ทรงย้ายเมืองจันทบูรจากบ้านหัววังมายังบ้านลุ่มและชุมชนริมน้ำแห่งนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของบ้านลุ่ม มีพื้นที่ครอบคลุมบริเวณฝั่งแม่น้ำจันทบุรีตั้งแต่ท่าสิงห์ ท่าหลวง(ตลาดเหนือ) ตลาดกลาง และตลาดใต้  โดยมีถนนสุขาภิบาล ซึ่งเป็นถนนสายแรกของเมืองจันทบุรีและแม่น้ำจันทบุรีเป็นทางสัญจรหลัก

          ถนนเก่าที่บอกเล่าประวัติศาสตร์

               เมื่อมาถึงชุมชนริมน้ำฯ สิ่งหนึ่งที่จะสังเกตเห็นคือ บ้านเรือนไม้เก่าแก่ที่มีอายุไม่ต่ำกว่า 100 ปี เรียงรายตลอดสองข้างทาง ให้ได้ชมกันอย่างเพลิดเพลิน  ไม่ว่าจะเป็นบ้านไม้ทรงหลังคาปั้นหยา เรือนไม้สองชั้น เรือนขนมปังผิง ตึกฝรั่งแบบปีนังและสิงคโปร์ หรือตึกแบบยุโรป ที่ล้วนแล้วแต่มีความเก่าแก่คลาสสิกแตกต่างกันไป จนถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์หลายเรื่อง และก็ถ่ายโฆษณาหลายครั้ง

          สถาปัตยกรรมเก่าแก่กว่า 100 ปี ของจังหวัดจันทบุรี

               จุดแวะชมในชุมชนที่น่าสนใจ เช่น บ้านหลวงราชไมตรี, บ้าน 69 ศูนย์การเรียนรู้ริมน้ำจันทบูร, ร้านไอศกรีมตราจรวด, ร้านเจ๊อี๊ดริมน้ำ(ก๋วยเตี๋ยวกั้ง), ร้านขายยาโบราณจังกวนอัน และอื่น ๆ อีกมากมาย  โดยบ้านแต่ละหลังจะมีประวัติความเป็นมาที่แตกต่างกันไปอย่างเช่นที่ "บ้านหลวงราชไมตรี” เป็นบ้านที่มีอายุเก่าแก่กว่า 150 ปี ตั้งอยู่ ณ ชุมชนริมน้ำจันทบูร บนถนนสายแรกของจังหวัดจันทบุรี ภายในการเก็บรวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์หลวงราชไมตรี  ผู้สร้างคุณูปการให้กับชาวจันทบุรีไว้มากมาย และยังคงรักษาสถาปัตยกรรมโบราณเอาไว้ และเปิดให้คนทั่วไปได้เข้าพักอีกด้วย