วัดนี้ตั้งขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย จากหลักฐานที่สำนักพระพุทธศาสนาบันทึกไว้ว่า ได้รับการอนุญาตให้ตั้งเป็นวัดในปี พ.ศ. 2300 ซึ่งอยู่ในรัชสมัยของสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ) ในปี พ.ศ. 2310 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงใช้สถานที่วัดพลับเป็นที่พักทัพ จัดเตรียมกองทัพก่อนเข้าตีเมืองจันทบุรี เพื่อกอบกู้กรุงศรีอยุธยาคืนจากพม่าก่อนที่จะยกทัพไปทำการสู้รบ พระองค์ทรงประกอบพิธีบำรุงขวัญทหาร สร้างพระยอดธงแจกจ่าย และนำน้ำในบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์มาทำน้ำพระพุทธมนต์ประพรมเหล่าทหารหาญ โดยทำพิธีปลุกเสกในพระอุโบสถหลังเก่าโดยภายหลังจากการกู้กรุงศรีอยุธยากลับคืนมาได้ และจัดการบ้านเมืองเป็นที่เรียบร้อยแล้วสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พร้อมด้วยแม่ทัพนายกองได้เสด็จกลับมาบูรณะวัดพลับและได้นำพระยอดธงที่เหลือจากการแจกจ่ายทหารก่อนไปทำการรบเข้าบรรจุในพระเจดีย์กลางทรายถวายเป็นพุทธบูชา
ต่อมาเมื่อราชวงศ์จักรีขึ้นครองราชย์เป็นต้นมา พระองค์ทรงใช้น้ำในบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ณ วัดพลับทำน้ำพระพุทธมนต์ราชาภิเษกในการเสด็จขึ้นครองราชย์ เป็นพระมหากษัตรย์ โดยกระทำพิธีที่อุโบสถวัดพลับจนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เป็นพระมหากษัตริย์องค์สุดท้ายที่ใช้อุโบสถหลังเก่าวัดพลับเป็นสถานที่ทำน้ำพระพุทธมนต์ราชาภิเษก แต่การนำน้ำในบ่อศักดิ์สิทธิ์ไปใช้ในพิธีสำคัญที่เกี่ยวเนื่องด้วยพระมหากษัตริย์ ทางราชการยังใช้น้ำในบ่อนี้จนถึงปัจจุบัน ซึ่งวันที่เราไปนั้น ได้ดูน้ำอยู่ค่อนข้างลึกแต่ใสมาก เจ้าหน้าที่ท่านนึงได้พยายามช่วยเอาถังตักน้ำในบ่อให้พวกเราได้นำมาปะพรม เพื่อความเป็นสิริมงคลกับชีวิต ซึ่งพวกเราที่ไปนั้นรู้สึกปลาบปลื้มยินดีมาก

ในปัจจุบันโบราณสถาน และโบราณวัตถุ ที่กรมศิลปกรได้ขึ้นทะเบียนเป็นสมบัติของชาติแล้ว ที่สำคัญ ๆ ดังนี้

1. โบสถ์วัดพลับ วันที่ได้ไปโบสถ์กำลังซ่อมแซมอยู่ แต่ตามประวัตินั้นโบสถ์นี้ใช้เป็นสถานที่ปลุกเสกมรุธาภิเษกในพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษกของพระมหากษัตรย์ราชวงศ์จักรีทุกพระองค์

2. เจดีย์กลางน้ำ เป็นเจดีย์ทรงยอดระฆัง ศิลปะสมัยอยุธยาตอนกลาง แม้วันที่ไปน้ำโดยรอบจะมีไม่มากแต่ยังดงามสง่าเป็นอย่างมาก

3. วิหารไม้ อายุนับร้อยปี ภายในเป็นที่ประดิษฐ์สถานของพระพุทธรูปปางบำเพ็ญทุกรกิริยา และมีพระพุทธรูปต่าง ๆ

4. หอไตร เป็นหอไม้ทรงไทย เป็นหอไตรขนาดกลาง อายุเก่าแก่สมัยอยุธยา หลังคา 2 ชั้นทรงจั่ว โครงสร้างไม้ตกแต่งด้วยเครื่องลำยอง มีระเบียงรอบหอ สร้างอยู่กลางสระน้ำก็เพื่อป้องกันปลวกแมลงเข้ามาทำลายเอกสารให้เสียหาย เดิมใช้เป็นที่เก็บพระไตรปิฏก เมื่อได้เข้าไปกราบพระพุทธรูปด้านใน รู้สึกได้ว่ามีความร่มเย็น

5 พระปรางค์ สร้างสมัยรัตนโกสินทร์ สูงประมาณ 20 เมตร องค์พระปรางค์ตั้งอยู่บนฐานประทักษิณ 2 ชั้น มีบันได มีมุขยื่นขึ้นทั้ง 4 ด้าน โดยส่วนยอดของพระปรางค์ มีการซ้อนชั้น ส่วนยอดสุดตกแต่งด้วยยอดปรางค์ประดับด้วยตรีศูล พระปรางค์ลักษณะนี้ไม่ค่อยพบในภาคตะวันออก

6. บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ เมื่อมองลงไปในบ่อจะเห็นได้ว่าน้ำที่อยู่ด้านล่างมีความใสมาก เมื่อได้สัมผัสกับน้ำที่ตักขึ้นมานั้น รู้สึกได้เลยว่าน้ำเย็นมากเราได้นำน้ำมาปะพรมร่างกายเพื่อความเป็นสิริมงคล